Умра амаллари кетма-кетлиги
Эҳромдан таҳаллулгача — Умра амаллари, дуолари ва эслатмалари билан босқичма-босқич.
Асосида: Ўзбекистон мусулмонлари идораси (muslim.uz) — «Умра ибодати тартиби».
🕊️Эҳромга кириш
Эҳром — Умра ибодатига ният билан кириш ҳолати. Шу пайтдан бошлаб эҳром тақиқлари (тирноқ/соч олиш, атир суртиш, тикилган кийим — эркаклар учун, ов) амал қилади. Эҳромга Мийқотдан (белгиланган чегарадан) олдин кирилади.
- 1
Ғусл қилинади
Тирноқ ва ортиқча жунлар олиниб, бадан тозаланади, сўнг ғусл (ёки таҳорат) қилинади.
- 2
Эҳром кийилади
Эркаклар икки парча оқ, тикилмаган матога ўранади; аёллар покиза, кенг, одоб билан ёпиқ кийимда бўлади (юз ва кафт очиқ).
- 3
2 ракат намоз ўқилади
Эҳромга киришдан олдин 2 ракат намоз ўқиш мустаҳаб (кароҳат вақти бўлмаса).
- 4
Ният қилинади
Қалбда Умра ибодатини бажаришга ният қилинади: «Аллоҳим, Умрани ният қилдим, уни менга осон қил ва қабул айла».
- 5
Талбия айтиб йўлга чиқилади
Талбия айтилиб, Умра амалларига киришилади. Талбия Тавоф бошлангунга қадар кўп такрорланади.
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
Лаббайкаллоҳумма лаббайк, лаббайка лаа шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, лаа шарийка лак.
«Мана мен келдим, эй Аллоҳим, мана мен келдим! Мана мен келдим, Сенинг шаригинг йўқ, мана мен келдим! Албатта, ҳамд, неъмат ва мулк Сеникидир. Сенинг шаригинг йўқ!»
📖 Ҳадис (Бухорий, Муслим)
Эслатма: Эҳромга киргач Талбияни кўп айтиш суннат. Эркаклар овозини кўтариб, аёллар паст овозда айтади.
🕋Тавоф
Тавоф — Каъбани 7 марта соат милига тескари айланиш. Ҳажарул асвад (Қора тош) тўғрисидан бошланади ва шу ерда тугайди.
- 1
Ҳажарул асвад томонидан бошланади
Тавоф Қора тош тўғрисига келиб, унга юзланиш билан бошланади.
- 2
Эркаклар учун изтибо қилинади
Эркаклар эҳромнинг ўрта қисмини ўнг қўлтиқ остидан ўтказиб, ўнг елкасини очиқ тутади (изтибо) — бутун Тавоф давомида.
- 3
Ҳажарул асвадга ишора ва такбир
Ҳар айланишда Қора тош тўғрисига келганда қўл билан ишора қилиб «Аллоҳу акбар» дейилади (имкон бўлса ўпилади, тўдалашмасдан).
- 4
Каъба 7 марта айланиб чиқилади
Тавоф 7 тўлиқ айланиш билан бажарилади. Эркаклар дастлабки 3 айланишда енгил, тезроқ юради (рамл) — суннат.
- 5
Мақоми Иброҳимда 2 ракат намоз ўқилади
Тавофдан сўнг имкон бўлса Мақоми Иброҳим орқасида, бўлмаса Масжиднинг исталган жойида 2 ракат намоз ўқилади.
- 6
Замзам суви ичилади
Намоздан сўнг замзам сувидан қониб ичилади ва дуо қилинади.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Роббанаа аатинаа фид-дуняа ҳасанатан ва фил-аакҳирати ҳасанатан ва қинаа ъазаабан-наар.
«Эй Роббимиз, бизга бу дунёда ҳам яхшилик, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни дўзах азобидан сақла.»
📖 Бақара сураси, 201-оят
Эслатма: Тавоф учун белгиланган махсус дуо йўқ — исталган дуо, зикр ва Қуръон ўқилади. Фақат икки рукн орасида юқоридаги оят айтилади. Тавоф таҳорат билан бўлади.
🏃Саъй
Саъй — Сафо ва Марва тепаликлари орасида 7 марта юриш. Сафодан бошланади, Марвада тугайди. (Сафо→Марва = 1 қатнов.)
- 1
Сафо тепалигига чиқилади
Саъй Сафо томонидан бошланади; Сафога чиқиб Каъбага юзланилади.
- 2
Сафо ояти ўқилади
Сафога биринчи чиққанда Бақара сураси 158-ояти ўқилади (фақат бир марта).
- 3
Каъбага қараб дуо қилинади
Каъбага қараб «Аллоҳу акбар» ва «Лаа илааҳа иллаллоҳ» айтилиб, қўл кўтариб дуо қилинади.
- 4
Сафо ва Марва орасида 7 қатнов
Сафодан Марвага, Марвадан Сафога — жами 7 қатнов бажарилади; 7-қатнов Марвада тугайди.
- 5
Эркаклар яшил чироқлар оралиғида тез юради
Икки яшил устун оралиғида эркаклар енгил югуради; аёллар одатдагидек юради.
- 6
Ҳар қатновда дуо қилинади
Юриш давомида дуо, зикр ва Қуръон ўқилади — белгиланган мажбурий дуо йўқ.
إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ
Иннас-сафаа вал-марвата мин шаъааъириллааҳ.
«Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг (дини) белгиларидандир.»
📖 Бақара сураси, 158-оят
Эслатма: Оят фақат Сафога биринчи чиққанда ўқилади, кейин такрорланмайди. Саъй ҳам таҳоратсиз бўлиши жоиз, лекин таҳорат билан бўлиши афзал.
✂️Соч олдириш ёки қисқартириш (таҳаллул)
Таҳаллул — соч олдириш ёки қисқартириш билан Умра якунланади ва эҳром тақиқлари кўтарилади.
- 1
Эркаклар сочини олдиради ёки қисқартиради
Сочни бутунлай олдириш (ҳалқ) афзал; қисқартириш (тақсир) ҳам жоиз. Сочнинг ҳаммаси қамраб олинади.
- 2
Аёллар сочининг учидан бироз қисқартиради
Аёллар сочининг учидан тахминан бармоқ бўғими (≈2 см) миқдорида кесади. Аёллар соч олдирмайди.
Эслатма: Таҳаллулдан сўнг эҳромнинг барча тақиқлари тугайди ва Умра тўлиқ бажарилган бўлади.
Шундан сўнг Умра амаллари тўлиқ якунланади. Аллоҳ ибодатларингизни қабул айласин!