Umra qoidalari va odoblari: to'liq qo'llanma

Umra — Allohning huzuridagi buyuk safar. Centrum Holidays mijozlariga safardan oldin Umra qoidalarini batafsil tushuntiradi. Bu maqolada Umrani boshidan oxirigacha bosqichma-bosqich keltirib oʻtamiz.

Asosiy tushunchalar

Umra nima?

Lugʻaviy maʼnoda — “ziyorat”. Sharʼan — Allohimizning Uyini (Kabani) ziyorat qilish uchun maxsus ibodatlar majmuasi.

Umraning 4 rukni

1. Niyat va Ihrom
2. Tavof — Kaba atrofida 7 marta aylanish
3. Saʼy — Safo va Marva oʻrtasida 7 marta yurish
4. Tahallul — soch olish

1. Niyat va Ihrom

Niyat

Niyat — qalbda boʻladigan qaror. Hadisda:

“Amallar niyatlarga koʻra hisoblanadi.” — Sahih Buxoriy va Muslim

Niyat qalbda boʻlishi ham yetarli. Tildan aytish — afzal (sunnat), lekin majburiy emas.

Ihrom — kiyim va holat

Ihrom kiyimi:

• Erkaklar: ikki parcha oq mato (izor — pastki, rido — yuqori). Tikilgan kiyim taqiqlanadi.
• Ayollar: oddiy diniy kiyim. Yuz ochiq qoladi (niqob taqiqlanadi). Qoʻllar ham ochiq.

Ihrom joyi (Mikat):

Saudiyaga keluvchi yoʻlga qarab Mikat belgilanadi:

Yoʻnalish	Mikat
Madinadan	Zul-Hulayfa (Bir-i Ali)
Shimoldan	Juhfa
Iroq tomondan	Zatu Irq
Janubdan	Yalamlam
Najd, Toif	Qarn al-Manazil

Oʻzbekistondan keluvchilar uchun:

• Madina orqali — Zul-Hulayfa
• Toʻgʻri Jiddaga uchsa — Yalamlam (samolyot ustidan oʻtganda)

Ihromda taqiqlangan narsalar

Ihrom davrida quyidagilar taqiqlanadi:

1. Soch yoki tirnoq olish
2. Atir surish (kiyimga ham, badanga ham)
3. Quruqlikda yashovchi ov hayvonini oʻldirish
4. Nikoh, jinsiy munosabat va undan oldingi muomalalar
5. Erkaklar uchun tikilgan kiyim (koʻylak, ish koʻylak, paypoq)
6. Erkaklar uchun bosh yopish (papak, qalpoq)
7. Ayollar uchun yuzni yopish (niqob, parda)
8. Haram chegarasidagi yashil oʻt-oʻlanlarni uzish

Talbiya

Mikat joyida quyidagi soʻzni ayting:

لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ عُمْرَةً “Labbayka Allohumma Umratan”

Va keyin talbiyani Tavofgacha takrorlang:

لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ

“Labbayk Allohumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, innal-hamda van-nimata laka val-mulk, la sharika lak”

2. Tavof

Tavof nima?

Kaba atrofida soat strelkasiga teskari yoʻnalishda 7 marta aylanish.

Tavof sharti

• Tahorat — majburiy (taharatsiz Tavof boʻlmaydi)
• Avrat yopiq boʻlishi
• Niyat — qalbda

Tavof boshlash

1. Masjid al-Haramga oʻng oyoq bilan kiring

2. Quyidagi duoni ayting:

   “Bismillahi, vassalatu vassalamu ala rasulillah. Allohumma iftah li abwaba rahmatik”

3. Hajar al-Aswad (Qora tosh) ga yoʻnaling

Hajar al-Aswad bilan salomlashish

Hadisda:

“Hajar al-Aswad jannatdan tushgan, sutdan oqroq edi, lekin odamlarning gunohlari uni qora qildi.” — Sunan Tirmiziy

Toʻrt yoʻl:

1. Eng afzal — labi bilan oʻpish
2. Ikkinchi — qoʻl bilan tegish va qoʻlni oʻpish
3. Uchinchi — uzoqdan oʻng qoʻl bilan ishora qilib aytish: “Bismillah, Allohu Akbar”
4. Eng oddiy — uzoqdan ishora va Bismillah aytish

Muhim eslatma: Olomon ichida birovni itarmang. Hatto Hajar al-Aswadga tegmasangiz ham, Tavofingiz qabul.

Tavof aylanishlari

Har aylanish Hajar al-Aswaddan boshlanadi va u yerda tugaydi.

Har aylanish davomida zikr, duo va Qurʼon oʻqish — eng afzal. Maxsus duo majburiy emas.

Lekin Yamani burchak va Hajar al-Aswad oʻrtasida sunnat duo:

“Robbana atina fid-dunya hasanatan va fil-akhirati hasanatan va qina azaban-nar”

“Yo Robbim, bizga dunyoda yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik bergin va bizni doʻzax oʻtidan saqla.” — Qur’on, Baqara, 201

Erkaklar uchun maxsus

• Birinchi 3 aylanishda — raml (yengil yugurish) sunnat
• Qolgan 4 aylanishda — oddiy yurish
• Iztiba — ridoni oʻng qoʻl tagidan oʻtkazib, oʻng yelka ochiq qoldirish (faqat Tavofda)

Tavofdan keyin

7 aylanish tugagach:

1. Maqom Ibrohim yoniga boring
2. Ikki rakat namoz oʻqing (bu — vojib amal)
3. Zamzam suvi iching
4. Hajar al-Aswadni yana bir marta salomlang (sunnat)

3. Saʼy

Saʼy nima?

Safo tepasidan Marva tepasiga 7 marta yurish. Masofa: 3.15 km jami.

Saʼy sharti

• Niyat — qalbda
• Tavofdan keyin bajariladi
• Tahorat — sunnat (afzal, lekin majburiy emas)

Saʼy boshlash

1. Safo tepasida turib, Kabaga yuzlaning va quyidagi oyatni oʻqing:

“Innas-safa val-marwata min shaʼairillah” — Qur’on, Baqara, 158

2. Quyidagi duoni ayting:

“Allohu Akbar (3 marta). La ilaha illalohu vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huwa ala kulli shayʼin qodir…”

Yurish

• Safo dan Marvaga — birinchi yurish
• Marvadan Safoga — ikkinchi
• …va hokazo
• Marvada tugashi — yettinchi

Erkaklar uchun: Yashil yoritgich orasidagi joyda yengil yugurish (raml) sunnat. Ayollar oddiy yuradi.

Saʼydan keyin

Marva tepasida tugagach, Allohga shukur ayting.

4. Tahallul (Ihromdan chiqish)

Erkaklar uchun

ikki variant:

1. Halq — barcha sochni olish (eng afzal)
2. Taqsir — sochning kamida chorak bo’lagini qisqartirish

Hadisda:

“Allohim, halq qilganlarga rahm qil!” — Payg’ambarimiz (s.a.v.) uch marta aytdi. “Va taqsir qilganlarga ham?” — soʻrashdi. “Va taqsir qilganlarga ham.” — javob berdi. — Sahih Muslim

Ayollar uchun

Faqat sochning uchidan ozgina (parmoq uchidagi miqdor) olish. Toʻliq olish TAQIQLANGAN.

Tahalluldan keyin

Ihromdan chiqdingiz. Endi:

• Oddiy kiyim mumkin
• Atir surish mumkin
• Boshqa hammasi qaytarildi

Umra tugadi.

Madina ziyorati

Umra paketlari odatda Madina ziyoratini ham oʻz ichiga oladi. Bu vojib emas, lekin buyuk savob.

Masjid an-Nabaviy

Hadisda:

“Mening masjidimda bir namoz — boshqa joylardagi 1000 namozga teng (Masjid al-Haramdan tashqari).” — Sahih Buxoriy

Rauda ziyorati

Hadisda:

“Mening uyim va minbarim oʻrtasidagi joy — jannat bogʻlaridan biridir.” — Sahih Buxoriy va Muslim

Rauda ichida:

1. Ikki rakat tahiyatul-masjid namozi
2. Allohga koʻp duo
3. Sokin tarzda — boshqa ziyoratchilarga xalal bermang
4. Payg’ambarimiz (s.a.v.)ga salavot va salom ayting

Salomlashish

Payg’ambarimiz (s.a.v.) qabri yoniga borib:

“Assalamu alayka ya rasulalloh”

Keyin Hazrati Abu Bakr (r.a) va Hazrati Umar (r.a) qabrlariga ham salom.

Umrada eng koʻp uchraydigan xatolar

1. Kaba ichkarisi va Tavof davomida suratga olish

Diniy odob boʻyicha noma’qul — eʼtibor ibodatda boʻlsin.

2. Olomon ichida birovni itarish

Boshqa ziyoratchiga ozor yetkazish — savob ketadi.

3. Ihromda atir surish

Erkaklar uchun ham, ayollar uchun ham taqiq. Bilmagan holda qilingan xato — kafforat (sadaqa) beriladi.

4. Niyatda toza emaslik

“Men Umrada boldim” deb maqtanish maqsadi bilan — savob kamayadi.

5. Tavof davomida tahoratdan ayrilish

Tavof davomida tahorat buzilsa, qayta tahorat olib, qoldirgan joyidan davom etiladi.

6. Vidolashuv tavofini qoldirish

vojib. Madinaga ketishdan oldin majburiy.

Kiyim qoidasi

Erkaklar

Ihromda:

• 2 parcha oq mato (izor + rido)
• Bosh ochiq
• Oyoq ust qismi ochiq (sandal yoki tagi ochiq paypoq)
• Tikilgan kiyim taqiq

Tahalluldan keyin: hammasi mumkin.

Ayollar

Ihromda:

• Oddiy diniy kiyim — turli rangda boʻlishi mumkin
• Yuz ochiq boʻlishi shart (niqob taqiq)
• Qoʻllar ochiq (qoʻlqop taqiq)

Tahalluldan keyin: hammasi mumkin.

Centrum Holidays xizmati

Bizning Umra paketlarimizda:

• Tajribali gid — oʻzbek tilida har bosqichni tushuntiradi
• Safardan oldin diniy maslahat darsi — har bosqich tushuntiriladi
• Yozma qoʻllanma — har mijozga sovgʻa
• Telegram chat — guruh ichida savol-javob

Sayohatdan oldin biz har mijozni shu qoidalar bilan tanishtiramiz. Maqsad: siz har bosqichni oʻzingiz tushunib, mustaqil bajara olishingiz.

Yakun

Umra — bu Allohimizning huzuriga bir necha kun. Bu kunlarda:

• Niyatingiz toza boʻlsin
• Umra qoidalariga rioya qiling
• Boshqa ziyoratchilarga sabr va hurmat
• Allohdan koʻp duo qiling

Centrum Holidays bilan Umraga tayyorlanish — har savol uchun shaxsiy javob. Bog’lansangiz, sizga to’liq qo’llanma va shaxsiy maslahat beramiz.

Allohimiz Umrangizni qabul qilsin, gunohlaringizni kechirsin. Omin.

Eslatma: Bu qoʻllanma Oʻzbekistonda amal qilinadigan taʼlimot asosida tayyorlangan. Baʼzi nozik masalalarda tafsilotlar farq qilishi mumkin — aniq javob uchun mahalliy imom-xatib bilan maslahatlashing.

---

Manbalar: Oʻzbekiston Musulmonlari Idorasi — muslim.uz, savol-javoblar uchun savollar.islom.uz.