Умра — Аллоҳнинг ҳузуридаги буюк сафар. Centrum Holidays мижозларига сафардан олдин Умра қоидаларини батафсил тушунтиради. Бу мақолада Умрани бошидан охиригача босқичма-босқич келтириб ўтамиз.
Асосий тушунчалар
Умра нима?
Луғавий маънода — “зиёрат”. Шаръан — Аллоҳимизнинг Уйини (Кабани) зиёрат қилиш учун махсус ибодатлар мажмуаси.
Умранинг 4 рукни
- Ният ва Эҳром
- Тавоф — Каба атрофида 7 марта айланиш
- Саъй — Сафо ва Марва ўртасида 7 марта юриш
- Таҳаллул — соч олиш
1. Ният ва Эҳром
Ният
Ният — қалбда бўладиган қарор. Ҳадисда:
“Амаллар ниятларга кўра ҳисобланади.” — Саҳиҳ Бухорий ва Муслим
Ният қалбда бўлиши ҳам йетарли. Тилдан айтиш — афзал (суннат), лекин мажбурий емас.
Эҳром — кийим ва ҳолат
Эҳром кийими:
- Еркаклар: икки парча оқ мато (изор — пастки, ридо — юқори). Тикилган кийим тақиқланади.
- Аёллар: оддий диний кийим. Юз очиқ қолади (ниқоб тақиқланади). Қўллар ҳам очиқ.
Эҳром жойи (Микат):
Саудияга келувчи йўлга қараб Микат белгиланади:
| Йўналиш | Микат |
|---|---|
| Мадинадан | Зул-Ҳулайфа (Бир-и Али) |
| Шимолдан | Жуҳфа |
| Ироқ томондан | Зату Ирқ |
| Жанубдан | Яламлам |
| Нажд, Тоиф | Қарн ал-Маназил |
Ўзбекистондан келувчилар учун:
- Мадина орқали — Зул-Ҳулайфа
- Тўғри Жиддага учса — Яламлам (самолёт устидан ўтганда)
Иҳромда тақиқланган нарсалар
Эҳром даврида қуйидагилар тақиқланади:
- Соч ёки тирноқ олиш
- Атир суриш (кийимга ҳам, баданга ҳам)
- Қуруқликда яшовчи ов ҳайвонини ўлдириш
- Никоҳ, жинсий муносабат ва ундан олдинги муомалалар
- Еркаклар учун тикилган кийим (кўйлак, иш кўйлак, пайпоқ)
- Еркаклар учун бош ёпиш (папак, қалпоқ)
- Аёллар учун юзни ёпиш (ниқоб, парда)
- Ҳарам чегарасидаги яшил ўт-ўланларни узиш
Талбия
Микат жойида қуйидаги сўзни айтинг:
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ عُمْرَةً “Лаббайка Аллоҳумма Умратан”
Ва кейин талбияни Тавофгача такрорланг:
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
“Лаббайк Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ла шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-нимата лака вал-мулк, ла шарика лак”
2. Тавоф
Тавоф нима?
Каба атрофида соат стрелкасига тескари йўналишда 7 марта айланиш.
Тавоф шарти
- Таҳорат — мажбурий (таҳаратсиз Тавоф бўлмайди)
- Аврат ёпиқ бўлиши
- Ният — қалбда
Тавоф бошлаш
-
Масжид ал-Ҳарамга ўнг оёқ билан киринг
-
Қуйидаги дуони айтинг:
“Бисмиллаҳи, вассалату вассаламу ала расулиллаҳ. Аллоҳумма ифтаҳ ли абваба раҳматик”
-
Ҳажар ал-Асвад (Қора тош) га йўналинг
Ҳажар ал-Асвад билан саломлашиш
Ҳадисда:
“Ҳажар ал-Асвад жаннатдан тушган, сутдан оқроқ еди, лекин одамларнинг гуноҳлари уни қора қилди.” — Сунан Тирмизий
Тўрт йўл:
- Енг афзал — лаби билан ўпиш
- Иккинчи — қўл билан тегиш ва қўлни ўпиш
- Учинчи — узоқдан ўнг қўл билан ишора қилиб айтиш: “Бисмиллаҳ, Аллоҳу Акбар”
- Енг оддий — узоқдан ишора ва Бисмиллаҳ айтиш
Муҳим еслатма: Оломон ичида бировни итарманг. Ҳатто Ҳажар ал-Асвадга тегмасангиз ҳам, Тавофингиз қабул.
Тавоф айланишлари
Ҳар айланиш Ҳажар ал-Асваддан бошланади ва у йерда тугайди.
Ҳар айланиш давомида зикр, дуо ва Қуръон ўқиш — енг афзал. Махсус дуо мажбурий емас.
Лекин Ямани бурчак ва Ҳажар ал-Асвад ўртасида суннат дуо:
“Роббана атина фид-дуня ҳасанатан ва фил-акҳирати ҳасанатан ва қина азабан-нар”
“Ё Роббим, бизга дунёда яхшилик, охиратда ҳам яхшилик бергин ва бизни дўзах ўтидан сақла.” — Қуръон, Бақара, 201
Еркаклар учун махсус
- Биринчи 3 айланишда — рамл (йенгил югуриш) суннат
- Қолган 4 айланишда — оддий юриш
- Изтиба — ридони ўнг қўл тагидан ўтказиб, ўнг йелка очиқ қолдириш (фақат Тавофда)
Тавофдан кейин
7 айланиш тугагач:
- Мақом Иброҳим ёнига боринг
- Икки ракат намоз ўқинг (бу — вожиб амал)
- Замзам суви ичинг
- Ҳажар ал-Асвадни яна бир марта саломланг (суннат)
3. Саъй
Саъй нима?
Сафо тепасидан Марва тепасига 7 марта юриш. Масофа: 3.15 км жами.
Саъй шарти
- Ният — қалбда
- Тавофдан кейин бажарилади
- Таҳорат — суннат (афзал, лекин мажбурий емас)
Саъй бошлаш
- Сафо тепасида туриб, Кабага юзланинг ва қуйидаги оятни ўқинг:
“Иннас-сафа вал-марвата мин шаъаириллаҳ” — Қуръон, Бақара, 158
- Қуйидаги дуони айтинг:
“Аллоҳу Акбар (3 марта). Ла илаҳа иллалоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува ала кулли шайъин қодир…”
Юриш
- Сафо дан Марвага — биринчи юриш
- Марвадан Сафога — иккинчи
- …ва ҳоказо
- Марвада тугаши — йеттинчи
Еркаклар учун: Яшил ёритгич орасидаги жойда йенгил югуриш (рамл) суннат. Аёллар оддий юради.
Саъйдан кейин
Марва тепасида тугагач, Аллоҳга шукур айтинг.
4. Таҳаллул (Иҳромдан чиқиш)
Еркаклар учун
икки вариант:
- Ҳалқ — барча сочни олиш (енг афзал)
- Тақсир — сочнинг камида чорак бўлагини қисқартириш
Ҳадисда:
“Аллоҳим, ҳалқ қилганларга раҳм қил!” — Пайғамбаримиз (с.а.в.) уч марта айтди. “Ва тақсир қилганларга ҳам?” — сўрашди. “Ва тақсир қилганларга ҳам.” — жавоб берди. — Саҳиҳ Муслим
Аёллар учун
Фақат сочнинг учидан озгина (пармоқ учидаги миқдор) олиш. Тўлиқ олиш ТАҚИҚЛАНГАН.
Таҳаллулдан кейин
Иҳромдан чиқдингиз. Енди:
- Оддий кийим мумкин
- Атир суриш мумкин
- Бошқа ҳаммаси қайтарилди
Умра тугади.
Мадина зиёрати
Умра пакетлари одатда Мадина зиёратини ҳам ўз ичига олади. Бу вожиб емас, лекин буюк савоб.
Масжид ан-Набавий
Ҳадисда:
“Менинг масжидимда бир намоз — бошқа жойлардаги 1000 намозга тенг (Масжид ал-Ҳарамдан ташқари).” — Саҳиҳ Бухорий
Рауда зиёрати
Ҳадисда:
“Менинг уйим ва минбарим ўртасидаги жой — жаннат боғларидан биридир.” — Саҳиҳ Бухорий ва Муслим
Рауда ичида:
- Икки ракат таҳиятул-масжид намози
- Аллоҳга кўп дуо
- Сокин тарзда — бошқа зиёратчиларга халал берманг
- Пайғамбаримиз (с.а.в.)га салавот ва салом айтинг
Саломлашиш
Пайғамбаримиз (с.а.в.) қабри ёнига бориб:
“Ассаламу алайка я расулаллоҳ”
Кейин Ҳазрати Абу Бакр (р.а) ва Ҳазрати Умар (р.а) қабрларига ҳам салом.
Умрада енг кўп учрайдиган хатолар
1. Каба ичкариси ва Тавоф давомида суратга олиш
Диний одоб бўйича номаъқул — еътибор ибодатда бўлсин.
2. Оломон ичида бировни итариш
Бошқа зиёратчига озор йетказиш — савоб кетади.
3. Иҳромда атир суриш
Еркаклар учун ҳам, аёллар учун ҳам тақиқ. Билмаган ҳолда қилинган хато — каффорат (садақа) берилади.
4. Ниятда тоза емаслик
“Мен Умрада болдим” деб мақтаниш мақсади билан — савоб камаяди.
5. Тавоф давомида таҳоратдан айрилиш
Тавоф давомида таҳорат бузилса, қайта таҳорат олиб, қолдирган жойидан давом етилади.
6. Видолашув тавофини қолдириш
вожиб. Мадинага кетишдан олдин мажбурий.
Кийим қоидаси
Еркаклар
Иҳромда:
- 2 парча оқ мато (изор + ридо)
- Бош очиқ
- Оёқ уст қисми очиқ (сандал ёки таги очиқ пайпоқ)
- Тикилган кийим тақиқ
Таҳаллулдан кейин: ҳаммаси мумкин.
Аёллар
Иҳромда:
- Оддий диний кийим — турли рангда бўлиши мумкин
- Юз очиқ бўлиши шарт (ниқоб тақиқ)
- Қўллар очиқ (қўлқоп тақиқ)
Таҳаллулдан кейин: ҳаммаси мумкин.
Centrum Holidays хизмати
Бизнинг Умра пакетларимизда:
- Тажрибали гид — ўзбек тилида ҳар босқични тушунтиради
- Сафардан олдин диний маслаҳат дарси — ҳар босқич тушунтирилади
- Ёзма қўлланма — ҳар мижозга совға
- Telegram чат — гуруҳ ичида савол-жавоб
Саёҳатдан олдин биз ҳар мижозни шу қоидалар билан таништирамиз. Мақсад: сиз ҳар босқични ўзингиз тушуниб, мустақил бажара олишингиз.
Якун
Умра — бу Аллоҳимизнинг ҳузурига бир неча кун. Бу кунларда:
- Ниятингиз тоза бўлсин
- Умра қоидаларига риоя қилинг
- Бошқа зиёратчиларга сабр ва ҳурмат
- Аллоҳдан кўп дуо қилинг
Centrum Holidays билан Умрага тайёрланиш — ҳар савол учун шахсий жавоб. Боғлансангиз, сизга тўлиқ қўлланма ва шахсий маслаҳат берамиз.
Аллоҳимиз Умрангизни қабул қилсин, гуноҳларингизни кечирсин. Омин.
Еслатма: Бу қўлланма Ўзбекистонда амал қилинадиган таълимот асосида тайёрланган. Баъзи нозик масалаларда тафсилотлар фарқ қилиши мумкин — аниқ жавоб учун маҳаллий имом-хатиб билан маслаҳатлашинг.
Манбалар: Ўзбекистон Мусулмонлари Идораси — muslim.uz, савол-жавоблар учун саволлар.islom.uz.
